Bakır bilgisi

Bakır, yer kabuğunda ortalama % 0,01 mertebesinde bakır bulunur, en çok bulunan elementler sıralamasında bakır 25 nci sırada yer almaktadır. Magma tabakasından yukarıya, yerkabuğuna doğru sıvı sızması sonucu ağır metal sülfürleri ayrışır, en çok rastlanan kalkopirit minerali de , CuFeS2 (%34,6 Cu) , primer olarak bu şekilde oluşmuştur. Kızgın doğal buharların ya da sülfürlü mineraller üzerine sızan doğal sülfat çözeltilerinin kimyasal etkisi ile oksitlenme ve redüklenme sonucu sekonder olarak oksidli bakır mineralleri ve metalik bakır (nabit bakır) oluşur.

Bakır

Günümüzde refah içinde yaşayan toplumların elektrik enerjisi tüketimlerinin yüksekolduğu bilinen bir gerçektir. Zengin sanayi ülkelerinde özgül üretim/tüketimdeğerlerinin 10.000 – 15.000 kWh/Kişi.Yıl mertebesinde olduğu göz önündetutulursa ülkemizin yaklaşık 1500 kWh/Kişi.Yıl ile ne ölçüde geri kaldığı kolaycaanlaşılır.

Ülkemizde mevcut yüksek potansiyel nedeniyle hidroelektrik ve istihdamyaratıcı kömür madenciliğine dayalı termik santral yapımına önem ve öncelik vermekgerekirken tesisleri ve hammaddesi tamamen ithal edilen doğal gaz çevirimsantrallerinin toplam elektrik enerjisi üretimindeki payının % 40 ‘lardan % 60 ‘laradoğru tırmanmakta olduğunu hayret ve ibretle izlemekteyiz. Gerçi 80 yıllıkcumhuriyet döneminde hidrolik ve termik santrallerin de tamamen ithal edilerekkurulabildiğini, kopyalamaktan ve optimal bir prototip yaratmaktan da acizkaldığımızı itiraf etmeliyiz, oysa akılcı davranıp bunu becerebilseydik hem makina-ekipman için gerekli malzeme hem de işçilik yurtiçinden sağlanmış ve çok önemlimiktarlarda döviz tasarruf edilmiş olacaktı. Buhar kazanı, türbin, jeneratör, trafo, şaltve dağıtım tesislerinin yurtiçinde imalatı mevcut bigi birikimi ve geliştirerekkopyalama tekniğini benimseyen akılcılık ile her zaman mümkün görülmelidir.Elektrik enerjisi tüm ekonomik faaliyetlerin en önemli müşterek girdisidir, anahammaddesidir. İşte burada bakır metalinin paralelde önemi ortaya çıkmaktadır.Elektriğin üretilmesinde (jeneratör, trafo gibi) , nakledilmesinde (enerji nakil hatları)ve kullanılmasında (elektrik motorları, elektrikli makinalar v.b.) en iyi ekonomikiletken olan rafine bakır metalinin vazgeçilemez stratejik bir metal olduğu bellidir.Evlerimizdeki aydınlatma gereçleri, radyo ve TV-cihazları, çamaşır ve bulaşıkmakinaları, buzdolabı ve mutfak robotları gibi çağdaş yaşamın gerektirdiği tümdonanımlar bakır sayesinde insanlığın hizmetindedir. Uzun ömürlü çatı kaplamasıolarak bakır levha ve mobilya malzemesi olarak pirinç kullanımına da rastlanmaktadır.Torna, freze, matkap, kaynak makinaları ve trafoları gibi elektrikli makinalar dabakırın kullanıldığı önemli üretim araçlarıdır. Bu tür makinalarda bakır, elektriğintüketimi ve dahili iletimi amacına hizmet eder. Gemi, tren, otomobil türünden ulaşımaraçlarında da bakırın önemli katkısı vardır. Bunlarda bakırın elektriğin üretiminde,iletiminde ve tüketiminde hizmet ettiği gözlemlenebilir.Özetle bakırın takriben % 80’inin elektrik/(elektronik) sektöründe, kalan % 20’sininise pirinç, bronz v.b. alaşım halinde genelde makina sektöründe; boru ve içi boşprofil halinde ısı eşanjörlerinde ve mobilya sanayiinde, levha halinde inşaat vemakina sektöründe kullanıldığı söylenebilir.